10. oktober 2023 / Macht
Johan, een hoogbegaafde en zeer hardwerkende pionier die zijn fantastische zorgorganisatie heeft opgebouwd, heeft een geheel nieuwe klantgerichte aanpak bracht voor de cliënten die zij allen met passie bedienden. De organisatie groeit in de eerste zeven jaar, heeft een enorm succes, wordt goed gebranded in de maatschappij en Johan is enthousiast over zijn succes, op zoek naar de volgende fase van vermenigvuldiging. En hij begint nieuwe locaties in verschillende steden, waarbij hij de beste mensen aanneemt die hij kan krijgen. Hij geeft hen het handboek en veel vrijheid om zelf succesvol te zijn. Maar hij vergeet om echt de juiste cultuur te implementeren in deze nieuwe locaties, nieuwe teams en nieuwe leiders.
Zeven jaar later hebben ze 15 vestigingen, voelen ze zich geweldig, maar heeft iedereen moeite om de gewenste cultuur, maatwerk en zelfs winst in stand te houden.
David Packard, medeoprichter van UP, waarschuwde ons precies voor dit soort ongedisciplineerd streven naar meer:
“Een groot bedrijf zal eerder sterven aan indigestie door te veel kansen dan verhongeren door te weinig! Daarom kan geen enkel bedrijf consequent zijn omzet sneller laten groeien dan zijn vermogen om genoeg van de juiste mensen te krijgen om die groei te implementeren en toch een geweldig bedrijf worden!”
Jim Collins stelt op basis van zijn onderzoek het volgende:
“Als een groot bedrijf consequent zijn inkomsten sneller laat groeien dan zijn vermogen om genoeg van de juiste mensen te krijgen om die groei te implementeren, zal het niet simpelweg stagneren: het zal instorten!”
Dus in het geval van Johan, de charismatische ondernemer in de gezondheidszorg, slaagde hij er in snel te groeien, op te schalen, aanzienlijk meer omzet te maken, maar verloor hij op weg naar zijn uiterlijke succes zijn cultuur en de mensen die deze cultuur incarneerden. Hij zag het niet. Nam zijn eigen verantwoordelijkheid er niet in. Was niet bereid nederigheid, empathie, discipline en moed in te zetten. En zag uiteindelijk de innerlijke vernietiging van de meeste van zijn organisaties.
Zo kan luiheid, of het ontbreken van discipline, een cultuur worden waarin mensen zich niet meer verantwoordelijk voelen voor het grotere goed, de algemene zaak, de kwaliteit van de dienstverlening en in feite een werk- en levensstijl ontwikkelen waarin zij zo min mogelijk moeite doen en nadenken om gewoon te overleven.
En dan bevordert deze cultuur:
- Mentale luiheid: jezelf nooit uitdagen
- Slachtoffermentaliteit: wat kon ik doen?
- Onverschilligheid: dit is niet mijn probleem
- Onderpresteren: Genoeg is meer dan genoeg
- Druk bezig zijn: Ik heb geen tijd om te plannen om effectiever te zijn
- Gemakkelijk opgeven: dit werkt gewoon niet voor mij
- Melancholie: Ik verdien beter dan dit.
Luiheid is niet “te veel ontspannen” maar het verbreken van een contract.
Je vroeg me dit te doen; ik zei ja tegen de opdracht, maar vervolgens verbond ik me er niet toe de verantwoordelijkheid te nemen om te doen wat ik beloofde. Dat is het verbreken van ons sociaal contract dat we samen hadden. En meestal probeer ik zoveel mogelijk excuses te vinden waarom ik niet kon doen wat ik had beloofd.
Hier zien we het wijdverbreide misbruik van macht, waar we allemaal geneigd zijn ons aan over te geven. Ik neem de macht om ja te zeggen tegen een baan en de daaraan verbonden verwachtingen. En vervolgens neem ik de macht om niet aan die verwachtingen te voldoen, omdat ik liever kies voor het genot van luiheid, dan voor de moed en verantwoordelijkheid voor discipline!
En opnieuw: “het zit niet in de benen maar in de geest”. Ik kan supergetrainde benen hebben van de hele dag rondrennen, omdat ik te lui was om mijn dag te plannen en te organiseren. Daarom zien luie mensen zichzelf meestal als slachtoffer! Ik ren de hele dag rond, ik werk altijd, en niemand schijnt te beseffen hoe geweldig ik ben. De luiheid zit dus meestal niet in de benen, maar in de geest en de houding.
Jim Collins geeft een geweldig inzicht in hoe luiheid en het ontbreken van discipline de hele organisatie beïnvloeden, leiden tot machtsmisbruik en uiteindelijk tot de ondergang en vernietiging van het hele systeem.
- Onhoudbare zoektocht naar groei, waarbij groot met groot wordt verward. Succes creëert druk voor meer groei, waardoor een vicieuze cirkel van verwachtingen ontstaat: dit belast mensen, de cultuur en systemen tot het breekpunt: niet in staat om consistente tactische uitmuntendheid te leveren.
- Een afnemend aandeel van de juiste mensen op sleutelposities door het verlies van de juiste mensen en/of een groei die het vermogen van de organisatie om voldoende mensen aan te trekken om die groei uitmuntend uit te voeren te boven gaat.
- Persoonlijke belangen worden boven organisatiebelangen geplaatst. Mensen met macht verdelen meer voor zichzelf of hun kiezers, meer geld, meer privileges, meer roem, meer van de buit van succes om zoveel mogelijk op korte termijn te kapitaliseren, in plaats van vooral te investeren in het bouwen aan grootsheid decennia in de toekomst.
Waar herken je luiheid en het ontbreken van discipline in je leiderschap en in je persoonlijke leven? Het doet een beetje pijn om dit te ontdekken, maar het zien van de wortels in je eigen leven is de eerste stap om ze te stoppen en om te buigen naar levensgevende deugden als discipline en een gezond evenwicht tussen actie en contemplatie.
Waar zou je kunnen starten om luiheid als destructieve wortel in jouw cultuur te stoppen? Ook hier is het veel zinvoller een nieuwe deugd, in dit geval discipline, te trainen dan te blijven vechten tegen de destructieve wortel luiheid.
Wat bedoelen we met discipline: De houding om volledige verantwoordelijkheid te nemen voor de kwaliteit van je werk en de voortdurende ontwikkeling van jouw unieke talenten.
Discipline train je als leiding gevende allereerst in je persoonlijke leven. Hippocrates, de eerste Griekse arts die leefde van 460 tot 377 voor Christus, gaf al aan dat een gezonde levensstijl bestaat uit drie elementen van geleefde discipline:
- Gezonde beweging
- Gezonde slaap
- Gezonde voeding
Vandaag de dag, 2400 jaar later, voegen we daar nog een vierde element aan toe:
4. Gezonde stilte
In de volgende blog neem ik je mee op een korte ontdekkingsreis hoe je deze vier levens-disciplines praktisch op kunt bouwen.
Wil je alvast aan de slag gaan, bestel dan gewoon ons boek “Veerkracht – Gezond leven en werken”. Daar vind je naast een goed inzicht in de zeven veerkrachtcompetenties, ook een super praktische toolbox om een gezond leven en gezond werken in te richten.
Bestel het boek bij ons, dan sturen we je een gesigneerd exemplaar porto-vrij toe.
Elke twee weken publiceren we een nieuwe blog in deze serie.
Wil je direct op de hoogte blijven van elke inspiratie die we dit jaar gaan uitbrengen rondom het thema “macht en leiding geven”, klik dan hier, laat je mailadres achter en wij als xpand Nederland gaan je dan elke twee maanden een leiderschap inspiratie sturen met actuele thema’s, boekbesprekingen en links naar interessante tools op het gebied van leiderschap.
Hartelijke groet,
Paul Donders
